İnternetsiz kassa: internet kəsiləndə restoran niyə dayanmamalıdır

Cümə günü axşamdır, Nizami küçəsində bir restoran. İyirmi masa doludur, manqalda lülə kabab bişir, səkkiz nəfərlik ailə indicə dolma və dovğa sifariş edib. Saat 20:40-da modemin işığı qırmızı yanır. Provayderin rayonda problemi var və bunun nə qədər çəkəcəyini heç kim bilmir.

Bundan sonra nə olacağı əksər sahiblərin heç soruşmadığı bir texniki detaldan asılıdır: kassa proqramınız əslində harada «yaşayır». Bu yazıda internetsiz kassanın, yəni oflayn kassa proqramının necə işlədiyini sadə dillə izah edirik və almadan əvvəl nəyi yoxlamağı göstəririk.

Yalnız buludda işləyən kassada kəsinti zamanı nə baş verir

Müasir sistemlərin çoxu hər şeyi uzaq serverdə saxlayır, planşet və kassa isə sadəcə ona açılan pəncərədir. İnternet kəsiləndə bu pəncərələr boşalır və ya son ekranda donub qalır. Praktikada axşam belə keçir:

• ofisiantlar bloknota keçir və əl ilə yazılmış sifarişlərlə mətbəxə qaçır;
• aşpaz sifarişlərin yarısını kağızda alır, yarısı sistemdə ilişib qalır və bir masanın yeməkləri iyirmi dəqiqə fərqlə çıxır;
• kassir çeki bağlaya və çap edə bilmir, qonaqlar qapıda gözləyir və ya pulu «sonra vurarsınız» deyib qoyub gedir;
• endirim və ləğvlər sözlə edilir, heç bir iz qalmır;
• internet qayıdanda kimsə hər şeyi yenidən daxil etməlidir və bir hissəsi heç vaxt daxil edilmir.

Səhəri gün kassadakı pul hesabatla üst-üstə düşmür, anbardan silinmə səhv olur və 7-ci masaya hansı ofisiantın baxdığını heç kim deyə bilmir. Beləliklə, internetsiz keçən bir saat bütün günün rəqəmlərini pozur. Qonaqlar da bunu hiss edir: hesabı iyirmi dəqiqə gözləyən ailə bunu dolmanın dadından daha uzun yadda saxlayacaq.

Bəzi menecerlər axşamı telefondan internet paylayaraq xilas etməyə çalışır. Bəzən alınır, amma telefonun batareyası, zirzəmidəki zalda zəif mobil siqnal və internet paketinin limiti bütün restoranın kassası üçün etibarlı dayaq deyil.

Kəsintilərdən tam qaçmaq niyə mümkün deyil

Bunu bilmək üçün statistika lazım deyil. Müəssisədə internet adi səbəblərdən kəsilir: provayderin xəttində iş, yol təmiri zamanı zədələnən kabel, donub yenidən yüklənməli olan modem, modemi də söndürən elektrik kəsintisi, «o qara qutunu» rozetkadan çıxaran xadimə. Bölgələrdə güclü külək bütöv bir küçəni bütün axşam internetsiz qoya bilər. Bunlarda heç kimin günahı yoxdur və onların qarşısını tam almaq mümkün deyil. Seçə biləcəyiniz yalnız budur: bu vaxt restoran işləməyə davam edəcəkmi.

İkinci provayder və ya mobil modem ehtiyat kanal kimi kömək edir, amma onlar da eyni küçədən keçə və eyni elektrik xəttindən asılı ola bilər. Ehtiyat internet faydalıdır, lakin internetə ümumiyyətlə ehtiyac duymayan kassa daha etibarlıdır.

Yerli hab və bulud sinxronizasiyası sadə dillə

Müəssisəni öz poçt şöbəsi olan kiçik ofis kimi təsəvvür edin. Dishment kimi sistemdə restoranın əsas Windows kompüterində hab adlı kiçik yerli server işləyir. Ofisiant planşetləri, kassa, mətbəx ekranı və printerlər habla müəssisənin öz Wi-Fi və ya kabel şəbəkəsi üzərindən əlaqə saxlayır. Bu şəbəkəyə internet lazım deyil. Hab üçün ayrıca server şkafı da lazım deyil: o, adi Windows kompüterində, məsələn, kassirin masasındakı kompüterdə işləyən proqramdır.

Buna görə internet kəsiləndə:

1. ofisiant sifarişi planşetdən haba göndərir;
2. hab biletləri mətbəx ekranına və stansiyaların printerlərinə ötürür;
3. kassir çeki bağlayır və çap edir;
4. hab hər sifarişi, ödənişi və ləğvi göndərilənə qədər özündə saxlayır.

İnternet qayıdanda hab hər şeyi özü buluda göndərir. Back Office-dəki hesabatlar, sahibin paneli və anbar silinmələri yerinə düşür. Heç nə itmir və heç nəyi yenidən daxil etmək lazım gəlmir.

Bir məqamı açıq deyək: kart terminalı bankınızındır və ona ayrıca bağlantı lazımdır. Bankdan SIM-kartlı terminal istəyin ki, Wi-Fi olmasa da kartla ödəniş keçsin; ödəniş növü kassada hər halda qeyd olunur.

Almadan əvvəl nəyi yoxlamalı

Satış demosu həmişə mükəmməl Wi-Fi-da keçir. Başqa cür demo istəyin:

• İnterneti gözünüzün qabağında ayırın. Elektriki yox, yalnız provayderin kabelini. Sonra sifariş alın, mətbəxə göndərin, çeki bağlayıb çap edin.
• Serverin harada olduğunu soruşun. Cavab «buludda»dırsa və müəssisənin içində heç nə işləmirsə, sistem internetlə birlikdə dayanacaq.
• Oflayn nəyin işləmədiyini soruşun. Bəzi sistemlər sifariş qəbul etməyə davam edir, amma çap etmir və ya ödəniş qəbul etmir. Siyahını yazılı alın.
• Vaxt məhdudiyyəti varmı, soruşun. Müəssisə bütün axşam oflayn işləyə bilər, yoxsa cəmi bir neçə dəqiqə?
• Sinxronizasiyanın necə göründüyünü soruşun. Hər şeyin buluda çatıb-çatmadığını təxmin etməməli, görməlisiniz.
• Bir çekdə iki ofisiant məsələsini soruşun. Oflayn rejimdə də sistem iki nəfərin eyni sifarişi eyni anda dəyişməsinə imkan verməməlidir.
• Avadanlığı yoxlayın. Yerli serverə hansı kompüter lazımdır və o kompüter sönsə, nə olur?

Yerli şəbəkəni əvvəlcədən hazırlayın

Yerli hab yalnız müəssisənin içindəki şəbəkə qaydasında olanda kömək edir. Bunun böyük hissəsi avadanlığı quran usta üçün birdəfəlik işdir:

• Hab kompüterini modemə kabellə qoşun, mümkünsə mətbəx ekranını da. Planşetlər Wi-Fi-da qala bilər.
• Qonaqlar üçün ayrıca Wi-Fi şəbəkəsi yaradın. Video izləyən telefonlarla dolu zal ofisiant planşetləri ilə eyni şəbəkədə yarışmamalıdır.
• Şəbəkə printerlərinə sabit ünvan verin ki, modem yenidən yüklənəndən sonra «itməsinlər».
• Əsas kompüterin üstünə yazı yapışdırın: «Söndürməyin, kassa burada işləyir». Yoxsa kimsə elektrikə qənaət etmək üçün «küncdəki köhnə kompüteri» söndürəcək.
• Wi-Fi siqnalını hər küncdə yoxlayın: yay terrası, ikinci mərtəbə, uzaq zal. Siqnalın çatmadığı künc internetlə də, internetsiz də ölü zona olaraq qalır.

Kəsinti təlimi: menecer üçün yoxlama siyahısı

Yanğın təlimi yanğın olan günə qədər darıxdırıcı görünür. Bu təlimi ayda bir dəfə, sakit saatda növbə meneceri və bir ofisiantla keçirin:

1. Provayderin kabelini modemdən çıxarın, modemin özünü isə söndürməyin.
2. Ofisiant planşetində modifikator və şərhlə sınaq sifarişi daxil edin.
3. Biletin mətbəx ekranında və stansiyanın printerində göründüyünü yoxlayın.
4. Çeki nağd bağlayın və çap edin; bir yeməyi səbəb göstərərək ləğv edin.
5. İşçilərin kart terminalı planını bildiyinə əmin olun: terminalın öz SIM-kartı varmı, yoxsa «bu gün yalnız nağd» elan edirsiniz?
6. Provayderin dəstək nömrəsi və müqavilə nömrəniz modemin yanında yapışdırılıbmı, baxın.
7. Kabeli geri taxın və Back Office-də sınaq sifarişinin, ödənişin və ləğvin gəldiyini yoxlayın.
8. Nəyin alınmadığını yazın və həftəsonuna qədər düzəldin.

Təlim təxminən on beş dəqiqə çəkir, amma əsl kəsinti zamanı komanda nə edəcəyini artıq bilir. Komandaya yeni işçi gələndə təlimi təkrarlayın: yeni ofisiant nə edəcəyini ilk həftəsonu növbəsindən əvvəl bilməlidir.

Dishment bunu necə həll edir

Dishment məhz bu ssenari nəzərə alınaraq qurulub. Hab restoranın əsas Windows kompüterində işləyir: internet kəsiləndə sifarişlər, mətbəx biletləri, ödənişlər və çap işləməyə davam edir, internet qayıdanda isə hər şey avtomatik buluda sinxronlaşır. Ofisiantlara yeni qayda öyrətmək lazım deyil: sifariş yenə planşetdən haba gedir, mətbəx onu yenə ekranda görür. Mətbəx ekranı biletləri taymerlə göstərməyə davam edir, printerlər Azərbaycan hərflərini və kiril əlifbasını düzgün çap edir. Bildirişlər modulu ilə sahib hab cavab verməyəndə və yenidən işə düşəndə Telegram-a mesaj alır. Genişləndirilmiş hesabatlardan istifadə edirsinizsə, hab internetsiz qalanda «Canlı» səhifəsi rəqəmlərin hansı vaxta aid olduğunu açıq göstərir, yəni köhnə rəqəmlərə bilmədən baxmırsınız. İnternetsiz iş haqqında ətraflı oxuyun və ya demo sifariş edin. Demo zamanı kabeli çıxarmağı bizdən xahiş edin.