Məzmuna keç

Maliyyə· 13 dəq oxu· Dishment komandası

Restoranda əmək haqqı hesablanması (2026): vergi, sığorta, növbə və gecə işi

2026-cı ildə əmək haqqı hesablanması: gəlir vergisi, sosial, işsizlik və tibbi sığorta, gross və net, ofisiant, aşpaz və menecer üçün manatla nümunələr, növbə, gecə işi və əlavə saatlar.

Ay sonunda ofisiant soruşur: «Niyə hesabıma 800 yox, 696 manat gəldi?» Aşpaz isə gecə növbələrinin və bayram günü işinin necə ödəndiyini bilmək istəyir. Aşağıda restoranda əmək haqqı hesablanması qaydasını 2026-cı il qaydaları ilə addım-addım izah edirik: hesablanmış (gross) və ələ çatan (net) məbləğ, gəlir vergisi, sosial, işsizlik və tibbi sığorta haqları, növbəli iş, gecə vaxtı və iş vaxtından artıq iş. Bütün rəqəmlər rəsmi mənbələrə əsaslanır, nümunələr isə şərtidir.

Ofisiantın motivasiyası, satışdan faiz və bəxşiş haqqında ayrıca yazımız var. Burada söhbət hesablamadan gedir.

Gross və net: iki rəqəm, iki sual

  • Hesablanmış əmək haqqı (gross) əmək müqaviləsində yazılan və tabelə görə hesablanan məbləğdir: maaş və ya saatlıq ödəniş, satışdan faiz, bonuslar, əlavə iş və gecə işi üçün əlavələr. Əmək Məcəlləsinə görə əmək haqqına əsas məbləğlə yanaşı əlavələr, mükafatlar və digər ödənclər də daxildir.
  • Ələ çatan əmək haqqı (net) gross məbləğdən işçinin gəlir vergisi və sığorta haqları tutulandan sonra qalan puldur.
  • İşəgötürənin xərci gross məbləğ üstəgəl işəgötürənin öz hesabına ödədiyi sığorta haqlarıdır. Restoranın büdcəsində məhz bu rəqəm görünməlidir.

Əmək müqaviləsində hansı rəqəmin yazıldığını işçiyə əvvəlcədən izah edin. «800 manat» deyəndə işçi əksər hallarda ələ çatan məbləği düşünür.

Əmək haqqından tutulmalar 2026: gəlir vergisi və DSMF

Aşağıdakı dərəcələr neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən işəgötürənlər üçündür. Özəl restoran və kafelərin əksəriyyəti bu qrupdadır, amma statusunuzu mühasiblə yoxlayın. Mənbə Dövlət Vergi Xidmətinin 2026-cı il flayerləri və bukletidir (siyahı yazının sonundadır).

Gəlir vergisi (işçidən tutulur):

Aylıq əmək haqqı202620272028-dən
2 500 ₼-dək3%5%7%
2 500–8 000 ₼75 ₼ + 2 500-dən artıq hissənin 10%-i125 ₼ + 10%175 ₼ + 10%
8 000 ₼-dan çox625 ₼ + 8 000-dən artıq hissənin 14%-i675 ₼ + 14%725 ₼ + 14%

Əsas iş yerində aylıq gəlir 2 500 ₼-dək olduqda onun 200 ₼-lıq hissəsi vergi tutulan gəlirdən çıxılır. Yəni 800 ₼-lıq maaşda vergi 800-dən yox, 600-dən hesablanır. Vergi növbəti ayın 20-dən gec olmayaraq büdcəyə ödənilir.

Sığorta haqları:

Haqqİşçidən tutulurİşəgötürən ödəyir
Məcburi dövlət sosial sığorta, 200 ₼-dək3%22%
Sosial sığorta, 200–8 000 ₼6 ₼ + 200-dən artıq hissənin 10%-i44 ₼ + 200-dən artıq hissənin 15%-i
Sosial sığorta, 8 000 ₼-dan çox786 ₼ + 8 000-dən artıq hissənin 10%-i1 214 ₼ + 8 000-dən artıq hissənin 11%-i
İşsizlikdən sığorta0,5%0,5%
İcbari tibbi sığorta, 2 500 ₼-dək2%2%
İcbari tibbi sığorta, 2 500 ₼-dan çox50 ₼ + 2 500-dən artıq hissənin 0,5%-i50 ₼ + 2 500-dən artıq hissənin 0,5%-i

2026-cı ildən tibbi sığortanın yuxarı həddi 8 000 ₼-dan 2 500 ₼-a endirilib, sosial sığortada isə 8 000 ₼-dan yuxarı hissə üçün üçüncü pillə yaranıb. 2 500 ₼-dək maaşlarda sığorta haqları əvvəlki kimi qalıb.

Mühasiblər və işçilər sosial sığorta haqqına çox vaxt sadəcə «DSMF» deyirlər: bu, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun qısaltmasıdır. «DSMF neçə faizdir» sualının cavabı yuxarıdakı cədvəldədir: 200 ₼-dək maaşdan işçidən 3%, işəgötürəndən 22%, 200–8 000 ₼ arasında isə işçidən 6 ₼ üstəgəl 200-dən artıq hissənin 10%-i, işəgötürəndən 44 ₼ üstəgəl 15%-i.

Nə vaxt ödənilir. Maaşdan tutulan gəlir vergisi növbəti ayın 20-dək, sosial və tibbi sığorta haqları növbəti ayın 15-dək köçürülür. Hər rüb bitəndən sonrakı ayın 20-dək vergi orqanına «Muzdlu işlə əlaqədar ödəmə mənbəyində tutulmalar üzrə vahid bəyannamə» verilir. Yəni oktyabr maaşının sığorta haqları 15 noyabradək, gəlir vergisi 20 noyabradək, oktyabr–dekabr rübünün bəyannaməsi isə 20 yanvaradək. Gəlir vergisinin özü, güzəştlər və digər gəlir növləri ayrıca böyük mövzudur, burada yalnız maaşa aid hissəni veririk.

Əmək haqqı hesablanması: dörd nümunə

Hamısı əsas iş yeri, tam ay işlənib, rəqəmlər manatla:

SətirMinimumOfisiantAşpazMenecer
Hesablanmış əmək haqqı (gross)400,00800,001 200,003 000,00
Gəlir vergisi6,0018,0030,00125,00
Sosial sığorta (işçi)26,0066,00106,00286,00
İşsizlikdən sığorta (işçi)2,004,006,0015,00
Tibbi sığorta (işçi)8,0016,0024,0052,50
Ələ çatan (net)358,00696,001 034,002 521,50
Sosial sığorta (işəgötürən)74,00134,00194,00464,00
İşsizlikdən sığorta (işəgötürən)2,004,006,0015,00
Tibbi sığorta (işəgötürən)8,0016,0024,0052,50
İşəgötürənin cəmi xərci484,00954,001 424,003 531,50

Ofisiant üçün hesab belədir:

  1. Gəlir vergisi: (800 − 200) × 3% = 18 ₼.
  2. Sosial sığorta: 6 + (800 − 200) × 10% = 66 ₼.
  3. İşsizlikdən sığorta: 800 × 0,5% = 4 ₼.
  4. Tibbi sığorta: 800 × 2% = 16 ₼.
  5. Net: 800 − 18 − 66 − 4 − 16 = 696 ₼.

Menecerin maaşı 2 500 ₼-dan çox olduğu üçün 200 ₼ azadolması tətbiq edilmir: vergi 75 + (3 000 − 2 500) × 10% = 125 ₼, tibbi sığorta isə 50 + 500 × 0,5% = 52,50 ₼.

Vergi güzəşti hüququ olan işçilər üçün (Məcəllənin 102-ci maddəsi) rəqəmlər fərqli olacaq. Belə halları mühasib ayrıca hesablayır.

Dishment-də əmək haqqı cədvəli: işlənmiş saatlar, maaş, satışdan faiz, vergi və sığorta, ələ çatan məbləğ
Əmək haqqı cədvəli: tabeldən saatlar, satışdan faiz, gəlir vergisi, sığorta və ələ çatan məbləğ bir yerdə (demo məlumatlar)

Minimum əmək haqqı 2026

2025-ci il yanvarın 1-dən aylıq iş vaxtı normasını tam işləyən işçinin əmək haqqı 400 ₼-dan az ola bilməz. Prezident 2026-cı il oktyabrın 2-də gələn il minimum əmək haqqının qaldırılacağını açıqlayıb, yeni məbləğ isə hələ dərc olunmayıb. Əmək Məcəlləsinə görə minimum əmək haqqına ildə bir dəfədən az olmayaraq yenidən baxılır. Yeni məbləğ dərc olunanda minimuma bağlı müqavilələri yoxlayın.

Bir vacib məqam: Məcəllənin 155-ci maddəsinə görə mükafatlar, əlavələr və iş vaxtından kənar işə görə ödəmələr minimum əmək haqqına daxil edilmir. Yəni «baza 300 ₼ + bonus» sxemi ilə minimumu «doldurmaq» olmaz.

Növbəli iş rejimində əmək haqqı hesablanması

Restoranda iş nadir hallarda «9-dan 18-dək» olur. Qanun nə deyir:

  • Gündəlik normal iş vaxtı 8 saatdan, həftəlik iş vaxtı 40 saatdan çox ola bilməz (Məcəllənin 89-cu maddəsi).
  • Növbəli qrafik üçün iş vaxtının cəmlənmiş uçotu tətbiq edilə bilər: bu halda uçot dövrü bir ildən, bir növbə isə 12 saatdan uzun ola bilməz, dövr üzrə saatlar isə qanuni normanı keçməməlidir (96-cı maddə). Qaydası kollektiv müqavilə, daxili intizam qaydaları və ya əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilir.
  • İşəgötürən hər işçinin faktiki iş vaxtının və əlavə saatlarının dəqiq uçotunu aparmağa borcludur (102-ci maddə).

Nümunə: 12 saatlıq 2/2 qrafiki. Aşpaz ayda 15 növbə işləyir: 15 × 12 = 180 saat. Ayın norması, məsələn, 168 saatdırsa, 12 saat normadan artıqdır. Cəmlənmiş uçotda bu saatlar uçot dövrünün sonunda yekunlaşdırılır: başqa ayda az işlənibsə, kompensasiya oluna bilər, dövr sonunda qalan artıq saatlar isə əlavə iş kimi ödənilir. Ayların normasını hər il dərc olunan istehsalat təqvimindən götürün.

Saatlıq dərəcə aylıq maaşı həmin ayın iş saatı normasına bölməklə tapılır: 1 200 ₼ ÷ 168 saat ≈ 7,14 ₼.

Gecə növbəsi: əmək haqqı necə hesablanır

Saat 22:00-dan 06:00-dək olan vaxt gecə vaxtı sayılır (97-ci maddə). Gecə işi və çoxnövbəli iş rejimi yüksək məbləğdə ödənilir: minimum həddi müvafiq icra hakimiyyəti orqanı müəyyən edir, konkret əlavə isə əmək müqaviləsində və ya kollektiv müqavilədə yazılır (166-cı maddə). On səkkiz yaşı tamam olmayanları gecə işinə cəlb etmək olmaz; hamilə qadınlar, 14 yaşınadək uşağı olan qadınlar və bəzi digər işçilər yalnız yazılı razılıqla cəlb edilə bilər (98-ci maddə).

Nümunə: bar 16:00-dan 01:00-dək işləyir, hər növbədə 3 saat gecə vaxtına düşür. Ayda 20 növbə: 60 gecə saatı. Saatlıq dərəcə 7 ₼-dırsa, müqavilədəki gecə əlavəsinin hər 10%-i ayda 60 × 7 × 10% = 42 ₼ edir. Əlavənin faizini müqaviləyə yazın və qanuni minimumdan aşağı olmadığını mühasib və ya hüquqşünasla yoxlayın.

İş vaxtından artıq iş və bayram günləri

İş vaxtından artıq iş işəgötürənin əmri və işçinin razılığı ilə olur (99-cu maddə) və yalnız qanunda sadalanan müstəsna hallarda yol verilir, məsələn, işçini əvəz edən olmadıqda və iş dayandırıla bilmədikdə (101-ci maddə). İşçi dalbadal iki iş günü ərzində 4 saatdan çox əlavə işə cəlb edilə bilməz (100-cü maddə).

Ödəniş: vaxtamuzd sistemdə hər əlavə saat saatlıq dərəcənin ən azı iki misli ilə ödənilir, əlavə istirahət günü ilə əvəz edilmir (165-ci maddə). Nümunə: aşpaz 6 əlavə saat işləyib, saatlıq dərəcəsi 7,14 ₼-dır: 6 × 7,14 × 2 ≈ 85,71 ₼ əlavə.

İstirahət və iş günü hesab edilməyən bayram günləri (164-cü maddə): saatlıq və ya gündəlik ödənişdə dərəcənin ən azı iki misli. Aylıq maaş alan işçiyə iş aylıq norma çərçivəsindədirsə, maaşdan əlavə ən azı bir günlük (saatlıq) dərəcə, normadan artıqdırsa, ən azı iki misli ödənilir. İşçinin istəyi ilə pul əvəzinə başqa istirahət günü verilə bilər. Nümunə: aylıq maaşı 800 ₼ olan ofisiant, ayda 21 iş günü olduqda gündəlik dərəcə ≈ 38,10 ₼; bayram günü norma çərçivəsində işləyibsə, maaşa ən azı 38,10 ₼ əlavə olunur.

DISHMENT

Bunu öz restoranınızda görmək istəyirsiniz?

Dishment-i 30 dəqiqədə sizin menyunuzla göstərək.

Pulsuz demo
Dishment-də tabel: işçilərin gəliş-çıxış qeydləri, plan, işlənmiş saatlar və gecikmələr
Tabel: işçi kassada gəliş və çıxışını qeyd edir, sistem planla müqayisə edib gecikməni göstərir (demo məlumatlar)

Satışdan faiz, bonus və tutulmalar

  • Satışdan faiz və bonuslar əmək haqqının bir hissəsidir və gross məbləğə daxil edilir, vergi və sığorta haqları da ondan hesablanır. Formulalar ofisiant maaşı haqqında yazıdadır.
  • Bəxşişin vergi rejimini və onu əmək haqqına daxil edib-etməməyi mühasibinizlə dəqiqləşdirin.
  • Tutulmalar. İşəgötürənin sərəncamı ilə əmək haqqından yalnız qanunda sadalanan məbləğlər tutulur: vergilər və sığorta haqları, icra sənədləri, işçinin təqsiri ilə vurulmuş ziyan (orta aylıq əmək haqqından çox olmamaqla, tam maddi məsuliyyət halları istisna olmaqla) və bir neçə başqa hal (175-ci maddə). Qalan hallarda işçinin yazılı razılığı lazımdır. Kassa çatışmazlığını «avtomatik» maaşdan çıxmaq olmaz.
  • Ödəniş müddəti. Əmək haqqı ayda ən azı bir dəfə verilir; tərəflərin razılığı ilə avans və qalıq kimi ayda iki dəfə, aralarında 16 gündən çox olmamaqla verilə bilər. İşdən çıxan işçiyə bütün ödənişlər çıxdığı gün verilir. İşəgötürənin təqsiri ilə gecikmənin hər günü üçün işçiyə əmək haqqının ən azı 1%-i ödənilir (172-ci maddə).

Rəqəmləri əl ilə saymaq istəmirsinizsə, əmək haqqı kalkulyatoru eyni 2026 dərəcələri ilə gross-dan net-i və əksinə hesablayır: gəlir vergisi, DSMF, işsizlik və tibbi sığorta, işəgötürənin cəmi xərci.

Əmək haqqı hesablanması cədvəli: Excel üçün şablon

Bu sütunları Excel-ə köçürün, hər işçi üçün bir sətir:

İşçiVəzifəİşlənmiş saatƏlavə saatGecə saatıGrossGəlir vergisiSosial (işçi)İşsizlik (işçi)Tibbi (işçi)Netİşəgötürən haqlarıCəmi xərc
Aysel M.ofisiant168024800,0018,0066,004,0016,00696,00154,00954,00

Gross sütununa (F) əsas məbləği, satışdan faizi, bonusları, əlavə iş və gecə işi üçün əlavələri birlikdə yazın. Ayrı-ayrı görmək istəyirsinizsə, onları F-dən əvvəl əlavə sütunlara çıxarın və düsturlardakı hərfi dəyişin. Gross F sütunundadırsa, 2026 üçün düsturlar belədir (əsas iş yeri, güzəştsiz işçi):

  • Gəlir vergisi: =IF(F2<=2500, MAX(0, F2-200)*0.03, IF(F2<=8000, 75+(F2-2500)*0.1, 625+(F2-8000)*0.14))
  • Sosial sığorta, işçi: =IF(F2<=200, F2*0.03, IF(F2<=8000, 6+(F2-200)*0.1, 786+(F2-8000)*0.1))
  • Sosial sığorta, işəgötürən: =IF(F2<=200, F2*0.22, IF(F2<=8000, 44+(F2-200)*0.15, 1214+(F2-8000)*0.11))
  • İşsizlikdən sığorta, hər tərəf: =F2*0.005
  • Tibbi sığorta, hər tərəf: =IF(F2<=2500, F2*0.02, 50+(F2-2500)*0.005)

Excel-in dil parametrlərindən asılı olaraq ayırıcı vergül yox, nöqtəli vergül ola bilər. Dərəcələr hər il dəyişə bilər: yanvarda düsturları yeniləyin.

Tez-tez edilən səhvlər

  • Müqavilədə net, hesabda gross yazmaq. İşçi ilə mübahisənin ən çox yayılmış səbəbi budur.
  • Tabelsiz hesablamaq. Gecikmə, tez çıxma və əlavə saat yalnız yaddaşda qalanda hesab mübahisəyə çevrilir.
  • Əlavə saatı «sonra istirahət günü veririk» ilə bağlamaq. Qanun əlavə işi istirahət günü ilə əvəz etməyə yol vermir.
  • Gecə əlavəsini müqaviləyə yazmamaq. Konkret məbləğ müqavilədə olmalıdır.
  • Minimumu bonusla doldurmaq. Bonuslar minimum əmək haqqına daxil deyil.
  • Kassa çatışmazlığını razılıqsız maaşdan tutmaq. Əvvəlcə səbəbi tapın; tutulma yalnız qanunun icazə verdiyi hallarda mümkündür.

Dishment-də personal və əmək haqqı

Dishment-in Personal və əmək haqqı modulu hesablamanın ən çox mübahisə yaradan hissəsini, yəni saatları və satışı, kağızdan çıxarır:

  • Həftəlik növbə qrafiki: qaralama, dərc, keçən həftəni kopyalamaq; üst-üstə düşən növbələr dərhal görünür. Hər işçi öz növbələrini kassada görür.
  • Kassada gəliş və çıxış: POS-un kilid ekranında PIN, kart və ya QR-bejdlə, internet olmayanda da.
  • Tabel: gecikmə, tez çıxma, qeyd olunmamış çıxış. Düzəliş yalnız səbəblə edilir və audit jurnalına yazılır.
  • Dərəcələr: saatlıq və ya aylıq maaş, satışdan faiz, hər nöqtə üçün ayrıca; vaxtın yuvarlaqlaşdırılması və həftəlik norma.
  • Əmək haqqı cədvəli: işlənmiş və planlaşdırılmış saatlar, həftəlik normadan artıq saatlar ayrıca, əsas məbləğ, satış və satışdan faiz, bonus və tutulmalar. Dövr bağlananda rəqəmlər donur, cədvəl CSV-yə yüklənir.
  • Vergi və sığorta: dövr tam təqvim ayıdırsa, cədvəl yuxarıdakı 2026 qaydaları ilə hər işçinin gəlir vergisini, sığorta haqlarını, ələ çatan məbləği və işəgötürənin xərcini göstərir. Sektoru və əsas iş yerini «Dərəcələr»də seçirsiniz.

Dürüst deyək: Dishment gecə saatlarını ayrıca saymır, əlavə saatlar üçün ikiqat ödənişi də özü əlavə etmir: onları bonus kimi yazırsınız, vergi isə bonusla birlikdə hesablanır. Bəyannamə və rəsmi hesabat mühasibdə qalır, Dishment-in rəqəmləri ona yoxlama üçün hazır əsas verir. Maliyyə modulu qoşulubsa, maaşlar «Ödəniləcəklər» bölməsinə özü düşür. Modulun qiyməti qiymətlər səhifəsindədir.

Tez-tez verilən suallar

2026-cı ildə əmək haqqından neçə faiz vergi tutulur?

Neft-qaz sahəsindən kənar özəl sektorda 2 500 ₼-dək aylıq gəlirə 3% gəlir vergisi (əsas iş yerində 200 ₼ çıxılmaqla). Bundan əlavə işçidən sosial sığorta, 0,5% işsizlikdən sığorta və 2% tibbi sığorta tutulur.

Net əmək haqqından gross necə hesablanır?

Əsas iş yerində 200–2 500 ₼ arası maaş üçün: gross = (net − 20) ÷ 0,845. Məsələn, işçi əlinə 700 ₼ almalıdırsa, gross ≈ 804,73 ₼ olmalıdır. Güzəşt hüququ olan işçilərdə nəticə fərqli olacaq.

Gecə növbəsi necə ödənilir?

22:00–06:00 arası işlənən saatlar yüksək məbləğdə ödənilir. Əlavənin konkret məbləği əmək müqaviləsində yazılır və qanuni minimumdan aşağı ola bilməz.

Əlavə saatı istirahət günü ilə əvəz etmək olarmı?

Xeyr. Əlavə iş saatı ən azı ikiqat ödənilir. İstirahət günü yalnız bayram və istirahət günündə işə görə, işçinin istəyi ilə pul əvəzinə verilə bilər.

DSMF nədir və maaşdan neçə faiz tutulur?

DSMF deyəndə məcburi dövlət sosial sığorta haqqı nəzərdə tutulur. Özəl sektorda 200 ₼-dan yuxarı maaşdan işçidən 6 ₼ üstəgəl 200-dən artıq hissənin 10%-i tutulur: 800 ₼-lıq maaşdan 66 ₼. İşəgötürən öz hesabından 44 ₼ üstəgəl həmin hissənin 15%-ni ödəyir.

Minimum əmək haqqı 2026-cı ildə nə qədərdir?

400 ₼. Bu, aylıq iş vaxtı normasını tam işləyən işçinin maaşının aşağı həddidir, əsas iş yerində ələ 358 ₼ çatır. Prezident gələn il artım olacağını açıqlayıb, yeni məbləğ dərc olunanda müqavilələri yeniləyin.

Mənbələr

  • Dövlət Vergi Xidməti, «Muzdlu işçisi olan qeyri-dövlət sektoru bunu bilməlidir!» (2026): taxes.gov.az
  • Dövlət Vergi Xidməti, «Muzdlu işlə əlaqədar tutulan gəlir vergisi, məcburi dövlət sosial sığorta, işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta haqqı» (2026): taxes.gov.az
  • Dövlət Vergi Xidməti, icbari tibbi sığorta haqqı barədə flayer (2026): taxes.gov.az
  • Dövlət Vergi Xidməti, məcburi dövlət sosial sığorta haqqı və vahid bəyannamə: ödəniş və təqdimetmə müddətləri: taxes.gov.az
  • Dövlət Vergi Xidməti, «İcbari tibbi sığorta haqqında bunları bilmək vacibdir»: taxes.gov.az
  • Dövlət Vergi Xidməti, «Vergi Məcəlləsində edilmiş dəyişikliklər suallar və cavablarda» (2026): taxes.gov.az
  • Dövlət Vergi Xidməti, işsizlikdən sığorta haqqının dərəcələri barədə izah: taxes.gov.az
  • Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi, 89, 96–102, 155, 164–166, 172 və 175-ci maddələr: e-qanun.az
  • Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi, minimum əmək haqqı barədə: sosial.gov.az
  • AZƏRTAC, Prezidentin gələn il minimum əmək haqqının qaldırılması barədə açıqlaması: azertag.az

DISHMENT

30 gün pulsuz sınayın

Kabineti açırıq, menyunu birlikdə köçürürük. Kart tələb olunmur.

30 gün pulsuz

Dishment

Növbəti cüməni Dishment ilə qarşılayın

Sifariş№ 001

30 gün pulsuz. Menyunu birlikdə köçürək, komandanı öyrədək. Kart tələb olunmur.

və ya yazın WhatsApp · +994 50 563 86 36