İdarəetmə· 10 dəq oxu· Dishment komandası
Tabel nədir: iş vaxtının uçotu tabeli, restoran üçün nümunə və Excel forması
Tabel nədir və necə yazılır: hansı işarələr qoyulur, 8 işçilik restoran üçün tabel nümunəsi, Excel forması və düsturlar, tabel nömrəsi, gecikmə, əlavə iş və gecə saatları, tabeldən maaşa keçid.
Pulsuz Excel şablonuİş vaxtının uçotu tabeliMəqalədəki cədvəllər və düsturlar hazırdır — Excel və Google Sheets-də açılır.Yüklə (.xlsx)Ayın sonu. Aşpaz deyir ki, on altı növbə işləyib, menecerin dəftərində on beş yazılıb. Ofisiant iki dəfə tez çıxdığını xatırlamır. Barmen soruşur ki, gecə saatları hesablanıbmı. Bu söhbətlərin hamısı bir sənədə gəlib çıxır: tabelə. Tabel nədir, nə deməkdir, restoranda necə yazılır və ondan maaşa necə keçilir, aşağıda nümunə cədvəllə və manatla göstəririk.
Əmək qanunvericiliyinə aid hissə Əmək Məcəlləsinin hazırkı mətninə əsaslanır, mənbə sondadır.
Tabel nədir
Tabel, tam adı ilə iş vaxtının uçotu tabeli, hər işçinin hər gün neçə saat işlədiyini və işə niyə gəlmədiyini göstərən cədvəldir. Sətirlərdə işçilər, sütunlarda ayın günləri, xanalarda isə saat və ya işarə olur. Ay sonunda tabelin yekunu əmək haqqının əsası olur.
Bu sənəd «yaxşı olar» kateqoriyasından deyil. Əmək Məcəlləsinin 102-ci maddəsinə görə işəgötürən hər işçinin faktiki iş vaxtının və iş vaxtından artıq işlənmiş saatlarının dəqiq, dürüst uçotunu aparmağa borcludur. Eyni maddə deyir ki, uçotun forması və qaydası işəgötürən tərəfindən müəyyən edilir. Yəni hamı üçün məcburi vahid tabel blankı yoxdur: formanı siz seçirsiniz, amma uçot dəqiq olmalıdır.
«Tabel» sözü başqa mənalarda da işlənir, məsələn, tabeli mürəkkəb cümlə. Bizim söhbətimiz kadr sənədindən gedir.
Restoranda tabel niyə ofisdən çətindir
Ofisdə hamı 9-dan 6-ya işləyir və tabel bir ay ərzində demək olar dəyişmir. Restoranda isə aşpaz 2/2 qrafikində 12 saat, ofisiant həftə sonu ikiqat növbədə, barmen 16:00-dan gecə 01:00-dək işləyir. Novruzda və Yeni il ərəfəsində banketlər üzündən hamı normadan artıq qalır, Ramazanda iftar saatına görə növbələr sürüşür. Belə qrafikdə tabeli yaddaşdan yazmaq mümkün deyil, hər gün qeyd lazımdır.
Növbələrin necə planlaşdırıldığını ayrıca yazmışıq: iş qrafiki cədvəli və növbəli iş rejimi. Tabel bu planın faktiki nəticəsidir: qrafik «nə vaxt gəlməlidir» deyir, tabel «nə vaxt gəlib».
Tabeldə hansı işarələr olur
Qanun vahid işarələr siyahısı vermədiyi üçün işarələri müəssisə özü təsdiqləyir. Restoran üçün rahat dəst:
| İşarə | Mənası | Necə yazılır |
|---|---|---|
| 8, 11, 12 | İşlənmiş saat (fasilə çıxılmaqla) | Rəqəmlə |
| İ | İstirahət günü | Qrafikdə boş gün |
| M | Əmək məzuniyyəti | Əmrə əsasən |
| Ö | Ödənişsiz məzuniyyət | Ərizə və əmrə əsasən |
| X | Xəstəlik (əmək qabiliyyətsizliyi vərəqəsi ilə) | Vərəqənin tarixlərinə görə |
| Q | Üzrsüz səbəbdən gəlməyib | Menecerin qeydi ilə |
| B | Bayram və ya istirahət günündə iş | Saatı ayrıca sütunda |
Gecə saatlarını və iş vaxtından artıq saatları ayrıca sətirdə və ya sütunda saxlayın, çünki onlar ayrı qaydada ödənilir. İşarələrin açıqlamasını tabelin altına yazın: altı ay sonra «Ö» nə demək idi, heç kim xatırlamayacaq.
Tabel nümunəsi: bir ay, 8 işçi
Nümunə: Gənclikdə 60 yerlik restoran, 8 işçi. Ayın ilk həftəsi tabeldə belə görünür (saat fasilə çıxılmaqla yazılıb):
| Tabel № | İşçi, vəzifə | B.e. | Ç.a. | Ç. | C.a. | C. | Ş. | B. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 001 | Aşpaz, 2/2 | 11 | 11 | İ | İ | 11 | 11 | İ |
| 002 | Aşpaz, 2/2 | İ | İ | 11 | 11 | İ | İ | 11 |
| 003 | Aşpaz köməkçisi | 8 | 8 | 8 | 8 | 8 | İ | İ |
| 004 | Ofisiant | 8 | İ | 8 | 8 | 8 | 10 | İ |
| 005 | Ofisiant | İ | 8 | 8 | X | X | 10 | 8 |
| 006 | Barmen | 8 | 8 | İ | 8 | 8 | 8 | İ |
| 007 | Kassir | 8 | 8 | 8 | 8 | İ | İ | 8 |
| 008 | Qabyuyan | 8 | 8 | 8 | İ | Q | 8 | 8 |
Ay sonunda hər işçi üçün yekun sətri hesablanır. Həmin restoranın aylıq yekunu (şərti rəqəmlər, ayın norması məsələn 168 saat):
| Tabel № | İşlənmiş saat | Norma | Normadan artıq | Gecə saatı (22:00–06:00) | Gecikmə | M / X / Ö / Q, gün |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 001 | 176 | 168 | 8 | 0 | 1 | 0 / 0 / 0 / 0 |
| 002 | 165 | 168 | 0 | 0 | 0 | 0 / 0 / 0 / 0 |
| 003 | 168 | 168 | 0 | 0 | 3 | 0 / 0 / 0 / 0 |
| 004 | 172 | 168 | 4 | 12 | 0 | 0 / 0 / 0 / 0 |
| 005 | 152 | 168 | 0 | 8 | 2 | 0 / 2 / 0 / 0 |
| 006 | 176 | 168 | 8 | 66 | 0 | 0 / 0 / 0 / 0 |
| 007 | 168 | 168 | 0 | 0 | 0 | 0 / 0 / 0 / 0 |
| 008 | 152 | 168 | 0 | 0 | 4 | 0 / 0 / 0 / 1 |
Ayın normasını özünüzdən uydurmayın. Əmək Məcəlləsinin 96-cı maddəsinə görə hər il dekabrın sonunadək növbəti il üçün istehsalat təqvimi və iş vaxtının norması müəyyən edilir, rəqəmi oradan götürün.
Tabel necə yazılır: Excel forması
«Tabel excel» axtaranların çoxu hazır fayl istəyir. Faylı sıfırdan qurmaq on beş dəqiqəlik işdir:
- A sütunu: tabel nömrəsi. B: soyad, ad. C: vəzifə.
- D-dən AH-a qədər: ayın 1-dən 31-dək günləri. Başlıq sətrində həftənin günü olsun ki, şənbə-bazar görünsün.
- AI: işlənmiş saat: =SUM(D5:AH5). Hər xanaya ya saat (rəqəm), ya da işarə (hərf) yazılır, ikisi birlikdə yox: SUM hərfləri nəzərə almır, «B10» kimi qarışıq yazı isə saatı itirir. Bayram işini ayrıca sütunda saxlamaq daha təhlükəsizdir.
- AJ–AM: işarələrin sayı: =COUNTIF(D5:AH5;"M"), eyni qayda ilə "X", "Ö", "Q". Excel-in dil ayarından asılı olaraq ayırıcı nöqtəli vergül və ya vergüldür.
- AN: norma (istehsalat təqvimindən), AO: normadan artıq: =MAX(0;AI5-AN5).
- AP: gecə saatları və AQ: gecikmələrin sayı ayrıca sütunlarda, gündəlik qeydə görə.
- Altında: işarələrin açıqlaması, tabeli tərtib edən və yoxlayan şəxsin imzası.
Excel-in zəif yeri xanaların özüdür: kimsə 11 yerinə 1 yazır, düstur sətri sürüşür, faylın iki versiyası WhatsApp-da gəzir. Ona görə tabeli bir nəfər aparsın, digərləri yalnız baxsın.

Tabel nömrəsi nədir
Tabel nömrəsi işçiyə işə qəbul zamanı verilən daxili nömrədir. İki «Elvin», iki «Aysel» olan kollektivdə tabeldə, maaş cədvəlində və sənədlərdə qarışıqlığın qarşısını alır. Nömrə müəssisənin daxilində unikal olmalıdır və işçi çıxandan sonra başqasına verilməməlidir. Qanunda bunun xüsusi forması yoxdur, ən sadə yol 001-dən başlayan sıradır.
Gecikmələr, artıq iş və gecə saatları
Bu üç şey tabeldə ayrıca görünməlidir, çünki üçü də pulla bağlıdır:
- Gecikmə və tez çıxma. Saatlıq ödənişdə işlənməyən dəqiqələr ödənilmir. Aylıq maaşda isə gecikmə ilə bağlı qayda daxili intizam qaydalarında yazılmalıdır. Hər gecikməni dəqiqəsi ilə qeyd edin: «tıxac idi» ay sonunda yox, həmin gün danışılır.
- İş vaxtından artıq iş. Gündəlik normal iş vaxtı 8, həftəlik 40 saatdan çox ola bilməz (89-cu maddə). Növbəli qrafikdə iş vaxtının cəmlənmiş uçotu tətbiq oluna bilər, bu halda bir növbə 12 saatdan uzun olmamalıdır (96-cı maddə). Normadan artıq hər saat saatlıq dərəcənin ən azı ikiqat məbləğində ödənilir və əlavə istirahət günü ilə əvəz olunmur (165-ci maddə).
- Gecə saatları. Saat 22:00-dan 06:00-dək olan vaxt gecə vaxtıdır (97-ci maddə). Gecə işi yüksək məbləğdə ödənilir, konkret əlavə isə əmək və ya kollektiv müqavilədə yazılır (166-cı maddə). Bar 01:00-da bağlanırsa, hər növbədə 3 gecə saatı var.
Real hekayə: 2021-ci ilin iyununda Dövlət Vergi Xidməti Binəqədi rayonunda bir restoranda operativ vergi nəzarəti keçirdiyini və orada 35 nəfərin əmək müqaviləsi bağlanmadan işə cəlb edildiyini açıqladı, sahibkar barəsində inzibati xəta protokolu tərtib olunub məhkəməyə göndərildi (taxes.gov.az, 25.06.2021). Tabel müqaviləni əvəz etmir, amma müqavilə ilə birlikdə kimin, nə vaxt və nə qədər işlədiyini göstərən ilk sənəddir. Müqaviləsi olmayan işçinin tabeli də olmur, bu isə yoxlamada ilk görünən boşluqdur.
Tabeldən əmək haqqına
Tabel bağlananda maaş hesabı sadə arifmetikadır. Nümunə üçün yuxarıdakı tabeldən barmeni (006) götürək: saatlıq dərəcəsi 7 ₼, müqavilədə gecə əlavəsi 20% yazılıb.
| Maddə | Hesab | Məbləğ, ₼ |
|---|---|---|
| Normadakı saatlar | 168 × 7 | 1 176,00 |
| Normadan artıq saatlar | 8 × 7 × 2 | 112,00 |
| Gecə əlavəsi | 66 × 7 × 20% | 92,40 |
| Hesablanmış (gross) | 1 380,40 |
Aylıq maaş alan işçidə hesab başqadır: maaş işlənmiş günlərə (və ya saatlara) mütənasib bölünür. Ofisiantın maaşı 700 ₼-dır, ayda 22 iş günü var, işçi 2 gün ödənişsiz məzuniyyətdədir: 700 × 20 ÷ 22 = 636,36 ₼. Gross-dan gəlir vergisi və sığorta haqları tutulur, onların 2026 dərəcələri və tam hesab restoranda əmək haqqı hesablanması yazısındadır.
Nümunə: Nəsimi rayonunda kafedə menecer ay sonunda tabeli dəftərdən yığır. Aşpaz 16 növbə deyir, dəftərdə 15 yazılıb, bir növbə başqa aşpazın sətrində qalıb. Növbə 12 saatdırsa və saatı 7 ₼-dırsa, mübahisə 84 ₼-lıqdır və iki işçi arasında incikliyə çevrilir. Gündəlik qeyd olsaydı, söhbət iki dəqiqə çəkərdi.
Tabeli kim aparır və necə yoxlanılır
Kiçik kafedə tabeli adətən menecer və ya sahibkarın özü aparır, böyük restoranda kadr işçisi və ya mühasib. Kim aparırsa, qayda eynidir:
- gündəlik qeyd, ay sonunda yaddaşdan yox;
- hər düzəlişin səbəbi yazılır («çıxışı qeyd etməyi unudub, kamera ilə yoxlanıldı»);
- ay bağlanmazdan əvvəl hər işçi öz sətrini görür və razılaşır;
- bağlanmış ay sonradan «səssizcə» dəyişmir.
Tabelin və əsas sənədlərin nə qədər saxlanmalı olduğunu mühasibinizlə dəqiqləşdirin. Tabel maaşın, maaş isə vergi və sığorta hesabatının əsasıdır, ona görə yoxlama zamanı əlinizin altında olmalıdır.
Kassada gəliş-çıxış ilə avtomatik tabel
Kağız və Excel tabelinin əsas problemi qeydin özüdür: kim nə vaxt gəlib, menecer görməyibsə, yazılmır. Dishment-in tabel uçotu proqramı, yəni «Personal və əmək haqqı» modulu bunu kassaya bağlayır:
- işçi gəlişini və çıxışını POS-un kilid ekranında PIN, kart və ya QR-bejdlə qeyd edir, internet olmayanda da;
- tabeldə planlaşdırılan və faktiki saatlar yan-yana görünür, gecikmə, tez çıxma, çıxışı qeyd olunmamış növbə və qrafikdən kənar gəliş ayrıca işarələnir;
- unudulmuş qeydi menecer əl ilə əlavə edir və ya düzəldir, amma yalnız səbəb yazmaqla, düzəliş audit jurnalına düşür;
- vaxt seçdiyiniz addıma yuvarlaqlaşdırılır, fasilə qrafikdən çıxılır, həftəlik normadan artıq saatlar əlavə iş kimi görünür;
- dərəcə saatlıq, aylıq və ya satışdan faiz ola bilər; dövr bağlananda rəqəmlər donur, cədvəl CSV-yə yüklənir.
Tabeldə məzuniyyət (M), ödənişsiz məzuniyyət, xəstəlik, ezamiyyət və üzrsüz gəlməmə günləri kodu ilə qeyd olunur: aylıq maaş bu günlərə görə özü azalır, məzuniyyət haqqı son 12 ayın qazancı ilə hesablanır. Gecə saatları (22:00–06:00) hər qeyddə ayrıca görünür, istəsəniz gecə əlavəsi də (20 %, gecə növbəsində 40 %) cədvələ özü düşür. Xəstəlik müavinətini isə mühasib və DSMF hesablayır, bəyannamə də mühasibin işidir. Dishment-in verdiyi əsas şey mübahisəsiz faktdır: kim, nə vaxt gəlib, nə vaxt gedib və bunu kim düzəldib.
DISHMENT
Bunu öz restoranınızda görmək istəyirsiniz?
Dishment-i 30 dəqiqədə sizin menyunuzla göstərək.
Pulsuz demoTez-tez verilən suallar
Tabel nə deməkdir?
İş vaxtının uçotu cədvəlidir: hər işçinin hər gün neçə saat işlədiyini və gəlmədiyi günlərin səbəbini göstərir. Əmək haqqı onun əsasında hesablanır.
Tabeli kim aparır?
İşəgötürən təyin etdiyi şəxs: menecer, kadr işçisi və ya mühasib. Məsuliyyət isə işəgötürəndədir, çünki Əmək Məcəlləsi iş vaxtının dəqiq uçotunu ona həvalə edir.
Tabelin məcburi forması varmı?
Xeyr. Əmək Məcəlləsinin 102-ci maddəsinə görə uçotun forması və qaydası işəgötürən tərəfindən müəyyən edilir. Əsas şərt uçotun dəqiq və dürüst olmasıdır.
Tabel nömrəsi nədir?
İşçinin müəssisə daxilindəki unikal nömrəsidir. Eyni adlı işçiləri qarışdırmamaq üçün tabeldə və maaş cədvəlində istifadə olunur.
Tabel nə qədər saxlanılır?
Saxlama müddətini mühasibinizlə dəqiqləşdirin. Tabel maaş və vergi hesabatının əsas sənədi olduğuna görə onu yoxlamaların aparıla biləcəyi bütün dövr ərzində saxlamaq məntiqlidir.
Mənbələr
- Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi, 89, 96, 97, 102, 165 və 166-cı maddələr: e-qanun.az
- Dövlət Vergi Xidməti, Binəqədi rayonunda restoranda operativ vergi nəzarəti barədə məlumat, 25.06.2021: taxes.gov.az
DISHMENT
30 gün pulsuz sınayın
Kabineti açırıq, menyunu birlikdə köçürürük. Kart tələb olunmur.
30 gün pulsuz