Məzmuna keç

İdarəetmə· 11 dəq oxu· Dishment komandası

Vəzifə təlimatı nümunələri: kassir, aşpaz, barmen, anbardar və menecer

Restoran üçün hazır vəzifə təlimatı nümunələri: kassir, aşpaz və köməkçisi, barmen, anbardar, kuryer, hostes. Struktur, maddi məsuliyyət, tanışlıq qaydası və kassada rollar.

Səhər saat 7-də tədarükçü ət gətirir. Anbardar yeşikləri sayır, qaiməyə imza atır, malı soyuducuya qoyur. Bir həftə sonra məlum olur ki, qaimədə 25 kq yazılıb, tərəzidə isə 22 kq olub. Soruşanda cavab hazırdır: «Çəkmək mənim işim deyil, mən sayıram». Kimin işi olduğu heç yerdə yazılmayıbsa, bu mübahisədə haqlı tərəf yoxdur. Vəzifə təlimatı məhz belə boşluqları bağlayır.

Aşağıda restoran üçün kopyalanmağa hazır vəzifə təlimatı nümunələri var: kassir, aşpaz və aşpaz köməkçisi, barmen, anbardar, kuryer və digər vəzifələr. Ofisiantın və restoran menecerinin tam təlimatını ayrıca, ofisiant vəzifə təlimatı yazısında vermişik, burada onları təkrarlamırıq.

Vəzifə təlimatı nədir və necə hazırlanır

Vəzifə təlimatı bir vəzifənin işini yazılı şəkildə təsvir edən daxili sənəddir: işçi kimə tabedir, hansı işləri görür, hansı hüquqları var, nəyə görə cavab verir və işi necə qiymətləndirilir.

Əmək Məcəlləsində «vəzifə təlimatı» sözü işlənmir. Məcəllə «əmək funksiyası» anlayışından istifadə edir: bu, əmək müqaviləsində nəzərdə tutulan vəzifə üzrə işçinin yerinə yetirməli olduğu işlərin məcmusudur (3-cü maddə), əmək müqaviləsində də işçinin vəzifəsi və əmək funksiyası mütləq göstərilməlidir (43-cü maddə). Praktikada vəzifə təlimatı həmin funksiyanı açır: müqavilədə «kassir» yazılıb, təlimatda isə kassirin hər gün nə etdiyi. Bir şərt var: təlimat müqaviləyə və qanuna zidd olmamalı, işçinin hüquqlarını azaltmamalıdır.

Necə hazırlamaq: boş vərəqdən yox, işin özündən başlayın. İşçinin bir növbəsini başdan sona müşahidə edin, gördüyü hər işi yazın, sonra onları qruplaşdırın. Təcrübəli işçiyə oxutdurun: o, yazılmamış, amma vacib işləri dərhal tapacaq. Təlimatı rəhbər təsdiq edir, işçi imza ilə tanış olur.

Vəzifə təlimatının strukturu

Bütün nümunələr eyni beş bölmədən ibarətdir. Bu formanı öz şablonunuz kimi saxlayın:

BölməNə yazılır
1. Ümumi müddəalarVəzifə, kimə tabedir, kim əvəz edir, hansı sənədləri rəhbər tutur
2. Vəzifə öhdəlikləriNövbədən əvvəl, növbə ərzində, növbənin sonunda
3. HüquqlarNə tələb edə bilər, nəyə qərar verə bilər
4. MəsuliyyətNəyə görə cavab verir, maddi məsuliyyətin forması
5. Qiymətləndirmə3–5 ölçülən göstərici

Ölçülən göstəricilər vacibdir. «İşini vicdanla görmək» qiymətləndirmək olmur, «növbə sonunda kassa fərqi 2 manatdan çox deyil» isə olur.

Kassir vəzifə təlimatı: nümunə

Kassir nədir sualına restoranda cavab belədir: qonaqdan ödənişi qəbul edən, çeki verən, növbəni açıb-bağlayan və kassadakı pula cavabdeh olan işçi. Kiçik kafedə kassir həm də telefon sifarişlərini götürür və kuryerlərə sifariş verir.

1. Ümumi müddəalar. Vəzifə: kassir. Tabedir: növbə meneceri. Kassir olmadıqda onu menecer və ya kassa hüququ verilmiş başqa işçi əvəz edir. Kassa qaydalarını, bu təlimatı və nağd pulla iş qaydalarını rəhbər tutur.

2. Kassirin vəzifə öhdəlikləri.

Növbədən əvvəl:

  1. Gəlişi qeyd etmək, kassa növbəsini açmaq və başlanğıc nağdı sayıb təsdiqləmək.
  2. NKA-nın, POS-terminalın və çek printerinin işlədiyini, çek kağızının olduğunu yoxlamaq.
  3. Stop-listi və günün aksiyalarını öyrənmək.

Növbə ərzində:

  1. Ödənişi yalnız sistemdə bağlanmış çek üzrə qəbul etmək, qonağa çek vermək.
  2. Nağd ödənişdə qalığı qonağın yanında saymaq.
  3. Kassadan pul çıxarışını (xərc, avans, inkassasiya) yalnız sənədlə və sistemdə qeyd edərək etmək.
  4. Mətbəxə getmiş yeməyin ləğvi, endirim, qaytarma və bağlanmış çekin yenidən açılması üçün menecerin təsdiqini almaq.
  5. Kassanı nəzarətsiz qoymamaq, öz PIN-ini heç kimə verməmək.

Növbənin sonunda:

  1. X-hesabatı çıxarmaq, pulu saymaq, fərqi menecerə dərhal bildirmək.
  2. Nağdı təhvil vermək; təhvil kassa mədaxil orderi ilə rəsmiləşdirilir. Ətraflı: kassa kitabı.
  3. Növbəni bağlamaq və çıxışı qeyd etmək.

3. Hüquqlar. Şübhəli ödənişi (saxta əskinas, başqasının kartı) qəbul etməmək və menecerə müraciət etmək; işləməyən avadanlıqla işləməkdən imtina edib bunu bildirmək; kassa qaydalarının dəyişdirilməsi barədə təklif vermək.

4. Məsuliyyət. Kassir kassadakı pula, çeklərin düzgünlüyünə və kassa qaydalarına əməl olunmasına cavabdehdir. Əmək Məcəlləsinə görə işçi adi halda vurduğu ziyana görə orta aylıq əmək haqqı həddində məsuliyyət daşıyır (198-ci maddə). Tam maddi məsuliyyət isə ayrıca yazılı müqavilə ilə yaranır: işəgötürən pul və digər dəyərlilərlə bilavasitə işləyən, 18 yaşına çatmış işçi ilə belə müqavilə bağlaya bilər (199 və 200-cü maddələr). Kassa kitabını aparan şəxslə tam maddi məsuliyyət barədə müqavilə bağlanması kassa qaydalarında da birbaşa tələb olunur.

5. Qiymətləndirmə. Növbə sonunda kassa fərqi; menecer təsdiqi ilə edilən ləğv və qaytarmaların sayı; qonaq şikayətləri; gecikmələr.

Kassada fərqin harada yarandığını X və Z hesabatı yazısında addım-addım göstərmişik.

Aşpaz və aşpaz köməkçisi

Aşpazın əmək funksiyası qısaca belədir: yeməkləri texniki karta uyğun, vaxtında və təhlükəsiz hazırlamaq. Qalanı bu cümlənin açılışıdır.

Aşpazın vəzifə öhdəlikləri (nümunə):

  1. Növbədən əvvəl soyuducuların temperaturunu yoxlayıb jurnala yazmaq, xammalın vəziyyətinə və saxlanma müddətinə baxmaq.
  2. Yarımfabrikatları günün planına görə hazırlamaq (mizanplas).
  3. Yeməkləri texniki kartdakı çəki, tərkib və çıxışa uyğun hazırlamaq; «gözəyarı» porsiya qoymamaq. Texniki kartın necə yazıldığını texniki kart nümunəsi yazısında göstərmişik.
  4. Sifarişləri daxilolma sırası ilə və standart vaxtda vermək; allergiya qeydi olan sifarişi ayrıca yoxlamaq.
  5. Bitən məhsulu dərhal stop-listə salmaq və menecerə bildirmək.
  6. Xarab olmuş və ya vaxtı keçmiş məhsulu atmamaq, silinmə üçün qeyd etmək: məhsul silinməsi.
  7. Sanitariya-gigiyena qaydalarına, iş forması və tibbi müayinə tələblərinə əməl etmək.

Aşpaz köməkçisi tərəvəz və göyərtinin təmizlənməsi, doğranması, yarımfabrikatlar, qabların və iş yerinin təmizliyi, xammalın anbardan gətirilməsi ilə məşğul olur və aşpaza tabedir. Köməkçinin təlimatında ən vacib sətir budur: texniki kartı dəyişmək və porsiya qoymaq hüququ yoxdur.

Real bir yoxlama bu siyahının niyə kağız üçün yazılmadığını yaxşı göstərir. AQTA-nın 2025-ci il 7 mart tarixli məlumatına görə, Xətai rayonundakı bir restoranda mətbəxdə havalandırma olmadığı, məhsulların saxlanma temperaturuna əməl edilmədiyi, quş əti və balıq üçün icazə sənədlərinin olmadığı, işçilərin tibbi müayinədən və gigiyenik təlimdən keçmədiyi aşkarlanıb, sahibkar barəsində inzibati protokol tərtib edilib (AQTA). Bu pozuntuların hər biri kiminsə vəzifə təlimatında bir sətir olmalı idi: temperatur jurnalı aşpazda, sənədsiz malın qəbul edilməməsi anbardarda, tibbi müayinənin vaxtı menecerdə.

Barmen vəzifə təlimatı

Barmen içkiləri reseptə uyğun hazırlayır, bar stoykasında qonaqlara xidmət edir və barın ehtiyatına cavabdehdir. Çayxanası olan kafedə bu, çaycının işidir: dəmləmə, samovar, stəkan-nəlbəki, mürəbbə və limonun vaxtında hazır olması.

Barmenin vəzifələri (nümunə):

  1. Növbədən əvvəl barın ehtiyatını yoxlamaq: süd, kofe dənəsi, meyvə, buz, siroplar; çatışmayanı menecerə bildirmək.
  2. İçkiləri resept kartına uyğun hazırlamaq: espresso dozası, kokteyldə ml, çay dəmləmə vaxtı.
  3. Bar sifarişlərini yalnız sistemdən almaq: «sonra vurarıq» deyə içki verməmək.
  4. Spirtli içkini yetkinlik yaşına çatmayanlara verməmək və şübhə olduqda sənəd soruşmaq.
  5. Kofe maşınını, soyuducu və buz generatorunu günün sonunda təmizləmək.
  6. Açıq butulkaları və bar inventarını həftəlik saymaqda iştirak etmək.

Barmen köməkçisi qabları, buzu, meyvə kəsimini və barın təmizliyini təmin edir, içki hazırlamaq hüququ isə barmenin icazəsi ilədir.

Dishment-də rollar: administrator, kassir, aşpaz, kuryer, menecer, sahibkar və icazələrin sayı
Rollar və icazələr: kassir ləğv və endirim edə bilməz, menecer edə bilər — vəzifə təlimatı sistemdə də tətbiq olunur (demo məlumatlar)

Anbardar: vəzifə öhdəlikləri və mal qəbulu

Anbardar nədir, anbardar nə iş görür? Restoranda anbardar malı qəbul edən, saxlayan, mətbəxə və bara verən və qalığa cavabdeh olan işçidir. Kiçik kafedə bu işi çox vaxt baş aşpaz və ya menecer görür; o zaman təlimat ona yazılır, vəzifənin adı yox, iş vacibdir.

Anbardarın vəzifə öhdəlikləri (nümunə):

Mal qəbulu:

  1. Malı yalnız qaimə və ya alış aktı ilə qəbul etmək; heyvan mənşəli məhsulu müşayiət sənədləri olmadan qəbul etməmək.
  2. Hər mövqeni çəkmək və ya saymaq, qaimədəki miqdar, qiymət və cəmlə tutuşdurmaq.
  3. Keyfiyyəti və saxlanma müddətini yoxlamaq; soyudulmuş və dondurulmuş malın temperaturuna baxmaq.
  4. Uyğunsuzluq olduqda qaiməyə qeyd yazmaq və ya akt tərtib etmək, menecerə həmin gün bildirmək.
  5. Qəbul olunan malı həmin gün uçota daxil etmək.

Saxlama və vermə:

  1. «Əvvəl gələn əvvəl gedir» qaydasına əməl etmək, rəflərdə tarixləri görünən etmək.
  2. Malı mətbəxə və bara yalnız tələbnamə və ya sistemdə qeyd ilə vermək.
  3. Minimum qalığa çatan məhsul barədə sifariş üçün vaxtında xəbər vermək.
  4. Silinmə aktlarını tərtib etmək və təsdiqə vermək.
  5. İnventarizasiyada iştirak etmək və fərqləri izah etmək: inventarizasiya aktı.

Məsuliyyət. Anbardar ona həvalə edilmiş mallara cavabdehdir; tam maddi məsuliyyət, kassirdə olduğu kimi, yalnız ayrıca yazılı müqavilə ilə yaranır (200-cü maddə). Qiymətləndirmə: inventarizasiyada fərq, silinmələrin payı, «bitdi» səbəbindən stop-listə düşən yeməklərin sayı.

Anbardar köməkçisi malın boşaldılması, daşınması, rəflərin səliqəsi və təmizlik ilə məşğul olur, qaiməyə imza atmaq hüququ yoxdur. Anbarın özünün necə qurulduğunu anbar uçotu yazısında ətraflı izah etmişik.

Restoran meneceri

Restoran meneceri zalın, kassanın və komandanın gündəlik işinə cavabdehdir: qrafik, xidmət keyfiyyəti, kassa intizamı, malın qəbuluna nəzarət, şikayətlər və sahibkara hesabat. Menecerin tam vəzifə təlimatı nümunəsini və qiymətləndirmə cədvəlini ofisiant vəzifə təlimatı yazısında vermişik. Burada bir əlavə: menecerin təlimatına növbə qrafikinin kim tərəfindən, nə vaxt dərc olunduğunu da yazın; nümunə və qaydalar iş qrafiki cədvəli yazısındadır.

Kuryer vəzifə təlimatı

Öz çatdırılması olan restoranda kuryer həm də kassirdir: qonaqdan pulu o alır.

  1. Sifarişi tərkibi, ünvanı və alınacaq məbləği yoxlayaraq götürmək.
  2. Qablaşdırmanın bağlı olduğunu, isti və soyuq yeməklərin ayrı olduğunu yoxlamaq.
  3. Marşrutu çekdəki ünvana görə seçmək, gecikmə gözlənilirsə, kassaya xəbər vermək.
  4. Ödənişi qəbul etmək, qalığı qonağın yanında vermək.
  5. Növbənin sonunda yığılan nağdı tam təhvil vermək, fərqi izah etmək.
  6. Yol hərəkəti qaydalarına əməl etmək; nəqliyyatın vəziyyətinə görə məsuliyyət müqaviləyə yazılır.

Digər vəzifələr: hostes, qabyuyan, xadimə

VəzifəƏsas öhdəliklərQiymətləndirmə
HostesQonağı qarşılamaq, oturtmaq, gözləmə siyahısı, telefon zəngləriGözləmə vaxtı, şikayətlər
QabyuyanQabların, qazanların, mətbəx inventarının yuyulması, yuyucu vasitələrdən düzgün istifadəPik saatda təmiz qab çatışmazlığı olmaması
XadiməZalın, sanitar qovşağın, giriş hissəsinin təmizliyi, təmizlik qrafikiTəmizlik yoxlama vərəqi

Bu vəzifələr üçün təlimat bir səhifəni keçməməlidir, amma olmalıdır. «Tualeti kim yoxlayır?» sualı hər restoranda ən azı bir dəfə mübahisəyə səbəb olur.

Təlimatı işçiyə necə tanış etmək

Təlimatdan əvvəl daha əsas bir şey var: əmək müqaviləsi. Dövlət Vergi Xidmətinin 2026-cı il fevralda açıqladığı yekunlara görə, 2025-ci ildə ictimai iaşə də daxil olmaqla 75 obyektdə əmək müqaviləsiz işə cəlb etmə halları yoxlanılıb: 43 obyektdə 196 nəfərin müqaviləsi qüvvəyə minmədən işlədiyi aşkarlanıb, onların əmək hüquqları bərpa edilib və işəgötürənlərə cəmi 398 min manat maliyyə sanksiyası tətbiq olunub (DVX, 17 fevral 2026). Müqaviləsi olmayan işçinin təlimata imza atması heç nəyi həll etmir.

Sonra ardıcıllıq sadədir:

  1. Təlimatı rəhbər təsdiq edir: tarix, imza, təsdiq sətri.
  2. İşçi ilk iş günündə təlimatla tanış olur və tarixlə imza atır; bir nüsxə işçidə qalır.
  3. İlk iki-üç növbəni təcrübəli həmkarın yanında keçirir.
  4. Kassa və anbar icazələri təlimata uyğunlaşdırılır, əks halda kağız bir şey deyir, proqram başqa şeyə imkan verir.
  5. Təlimat ildə bir-iki dəfə və format, menyu və ya proseslər dəyişəndə yenilənir.

Maddi məsuliyyət barədə müqaviləni təlimatla qarışdırmayın: bu, ayrıca sənəddir və yalnız qanunun icazə verdiyi işçilərlə bağlanır.

Kassada rollar və hüquqlar

Ən yaxşı təlimat da kassada «hamı hər şeyi edə bilər» rejimi açıq qalanda işləmir. Dishment-in kassa proqramında hazır rol şablonları var: sahib, administrator, menecer, kassir, ofisiant, aşpaz, kuryer və anbardar. Hər şablonu kopyalayıb öz qaydanıza görə dəyişmək və yeni rol yaratmaq olar.

Məsələn, standart kassir rolu sifariş vura, ödəniş qəbul edə, mətbəxə getməmiş yeməyi ləğv edə, növbəni açıb-bağlaya, kassaya mədaxil və məxaric yaza və X-hesabatı çıxara bilir. Mətbəxə getmiş yeməyin ləğvi, endirim, bağlanmış çekin yenidən açılması, qaytarma və Z-hesabat isə ona açıq deyil: belə hallarda menecer elə kassada öz PIN-i ilə təsdiq edir və təsdiqləyənin adı qeyd olunur. Aşpaz rolu mətbəx ekranı və stop-listlə işləyir, kuryer rolu isə çatdırılma siyahısında görünür.

Anbardar üçün ayrıca şablon yoxdur, onu yaratmaq bir dəqiqəlik işdir: Anbar modulunda anbara baxmaq və sənəd keçirmək hüququ olan rol. Keçirilmiş anbar sənədi düzəldilmir, səhv əks sənədlə ləğv olunur və kimin nə vaxt nə etdiyi tarixçədə qalır. Oğurluq və itki nəzarəti modulu isə hesab çapından sonra ləğvləri, yenidən açılan çekləri və hər işçinin ləğv və endirim payını həmkarlarının ortası ilə müqayisə edir. Modulların şərtləri qiymətlər səhifəsindədir.

DISHMENT

Bunu öz restoranınızda görmək istəyirsiniz?

Dishment-i 30 dəqiqədə sizin menyunuzla göstərək.

Pulsuz demo

Tez-tez verilən suallar

Vəzifə təlimatı məcburidirmi?

Əmək Məcəlləsində «vəzifə təlimatı» adlı sənəd birbaşa tələb olunmur, amma əmək müqaviləsində işçinin vəzifəsi və əmək funksiyası mütləq göstərilməlidir. Təlimat bu funksiyanı açır və mübahisədə əsas sübutdur. Sizin hal üçün tələbləri kadr mütəxəssisi və ya hüquqşünasla dəqiqləşdirin.

Anbardar nə iş görür?

Malı qaimə ilə qəbul edir, çəkir və yoxlayır, saxlayır, mətbəxə və bara verir, silinmə aktlarını tərtib edir və inventarizasiyada qalığa cavab verir.

Kassir nəyə görə məsuliyyət daşıyır?

Kassadakı pula, çeklərin düzgünlüyünə və kassa qaydalarına əməl olunmasına. Adi halda məsuliyyət orta aylıq əmək haqqı həddindədir, tam maddi məsuliyyət isə yalnız ayrıca yazılı müqavilə ilə yaranır.

Vəzifə təlimatı nümunəsini Word və ya PDF kimi necə götürmək olar?

Yuxarıdakı mətnləri Word-ə köçürün, başlığa məkanın adını, təsdiq sətrini və tanışlıq üçün imza cədvəlini əlavə edin, sonra PDF kimi saxlayın.

Vəzifə təlimatını kim hazırlayır?

Adətən menecer və ya kadr mütəxəssisi hazırlayır, rəhbər təsdiq edir. Ən yaxşı nəticə həmin vəzifədə işləyən təcrübəli işçi ilə birlikdə yazılanda alınır.

Mənbələr

  • Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi, 3, 43 və 198–200-cü maddələr: e-qanun.az
  • Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 30 sentyabr tarixli 365 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş kassa əməliyyatlarının aparılması Qaydası, 4.10–4.14-cü bəndlər: nk.gov.az
  • AQTA, restoranda keçirilmiş yoxlamaya dair məlumat (7 mart 2025): afsa.gov.az
  • Dövlət Vergi Xidməti, 2025-ci ildə vergi hüquqpozmalarına qarşı mübarizə tədbirlərinin nəticələri (17 fevral 2026): taxes.gov.az

Dishment

Növbəti cüməni Dishment ilə qarşılayın

Sifariş№ 001

30 gün pulsuz. Menyunu birlikdə köçürək, komandanı öyrədək. Kart tələb olunmur.

və ya yazın WhatsApp · +994 50 563 86 36