Məzmuna keç

Bələdçilər· 11 dəq oxu· Dishment komandası

Restoran biznes planı: nümunə, hazırlanması və manatla hesablamalar

Restoran və kafe üçün biznes plan necə hazırlanır: 9 bölmə, başlanğıc xərclər, aylıq gəlir-xərc proqnozu, zərərsizlik nöqtəsi və özünü ödəmə müddəti. Bakıda 40 yerlik kafe nümunəsi və bir səhifəlik şablon.

Pulsuz Excel şablonuRestoran biznes planıMəqalədəki cədvəllər və düsturlar hazırdır — Excel və Google Sheets-də açılır.

Restoran biznes planı çox vaxt bank istədiyi üçün yazılır və elə həmin gün çekmecəyə qoyulur. Halbuki onun əsas oxucusu sizsiniz. Yaxşı plan icarə müqaviləsini imzalamazdan əvvəl üç suala cavab verir: açılış neçəyə başa gələcək, kafe gündə neçə qonaqla zərərdən çıxacaq və pul nə vaxt geri qayıdacaq. Aşağıda biznes planın hazırlanmasını addım-addım göstəririk: hansı bölmələr lazımdır, rəqəmləri haradan götürmək, Bakıda 40 yerlik kafenin manatla tam hesabı və bir səhifəlik şablon. Bütün rəqəmlər nümunədir, öz bazar araşdırmanızla əvəz edin.

Açılışın hüquqi tərəfi, yəni qeydiyyat, AQTA, kassa aparatı və sənədlər, restoran və kafe açmaq yazısındadır. Burada söhbət rəqəmlərdən gedir.

Biznes plan nədir və kimə lazımdır

Biznes plan layihənin pul hesabıdır, sözlə yazılmış izahı ilə birlikdə. Üç oxucusu olur və hər biri başqa yerə baxır:

  • Siz özünüz. Planın ən dəyərli hissəsi zərərsizlik nöqtəsidir. Gündə 70 qonaq lazımdırsa və küçədən saatda 40 nəfər keçirsə, yer seçimi yanlışdır, bunu təmirdən əvvəl bilmək yaxşıdır.
  • Bank. Kredit mütəxəssisi pul axınına, girova və sizin öz payınıza baxır. Gözəl interyer şəkilləri onu maraqlandırmır.
  • İnvestor və ya şərik. O, pulun nə vaxt və necə qayıdacağını, riskləri və sizin təcrübənizi soruşacaq.

Dövlət dəstəyi ilə kredit almaq istəyənlər üçün də hesablı layihə lazımdır. Nazirlər Kabineti 2026-cı il 22 iyul tarixli 231 nömrəli qərarla Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondunun güzəştli kreditlər qaydasını təsdiqləyib: kreditlər sahibkarların investisiya layihələrinə müvəkkil banklar və bank olmayan kredit təşkilatları vasitəsilə verilir və bank onları öz adından, öz riski ilə verir. Yəni layihəni ilk növbədə bank qiymətləndirəcək və sizdən rəqəmləri istəyəcək. Konkret şərtləri və sənəd siyahısını fonddan və bankdan soruşun.

Biznes planı özünüz yazmağa vaxtınız və ya təcrübəniz yoxdursa, dövlətin KOB dəstəyinə baxın. KOBİA-nın Müşahidə Şurasının 2023-cü ilin oktyabrında yayılan hesabatına görə, 22 KOB inkişaf mərkəzi 2022-ci il və 2023-cü ilin birinci yarısında 500-dən çox biznes plan hazırlayıb. Amma hazır planı da mütləq özünüz yoxlayın: kafenizin rəqəmlərini sizdən yaxşı heç kim bilmir.

Restoran biznes planının strukturu: 9 bölmə

  1. Xülasə. Bir səhifə: nə açırsınız, harada, neçəyə, nə vaxt özünü ödəyir. Ən sonda yazılır.
  2. Konsepsiya. Format (kafe, restoran, kofe şop, fast food), mətbəx, orta çek, iş saatları, yerlərin sayı.
  3. Bazar və rəqiblər. Kim gələcək, ətrafda nə var, oxşar yerlərdə qiymətlər.
  4. Yer və icarə. Ünvan, sahə, icarə haqqı, müqavilənin müddəti, təmirə icazə.
  5. Menyu və qiymət. Əsas yeməklər, maya dəyəri, satış qiyməti.
  6. Komanda. Ştat cədvəli, maaşlar, iş qrafiki.
  7. Marketinq. Açılış, Instagram, xəritələr, çatdırılma.
  8. Maliyyə planı. Başlanğıc xərclər, aylıq proqnoz, zərərsizlik nöqtəsi, pul axını, özünü ödəmə.
  9. Risklər. Nə səhv gedə bilər və onda nə edəcəksiniz.

Bank və investor ən çox 8-ci bölməni oxuyur. Siz isə 3-cü və 4-cü bölməyə ən çox vaxt ayırmalısınız, çünki səhv yer seçimini sonra heç bir maliyyə hesabı düzəltmir.

Bazar və konsepsiya: rəqəmlə yoxlayın

«Gənclik metrosunun yanında tələbələr çoxdur» bazar araşdırması deyil. Bir həftə ayırın və rəqəm toplayın:

  • Seçdiyiniz yerin qarşısından nahar (12:00–14:00) və axşam (18:00–21:00) saatlarında neçə nəfər keçir. Üç gün sayın, biri həftə sonu olsun.
  • 500 metr radiusda 5–7 oxşar kafeyə gedin: orta çek nə qədərdir, saat 13:00-da neçə masa doludur, menyuda nə çox satılır.
  • Ətrafda kim yaşayır və işləyir: ofislər, universitet, yaşayış binaları. Ofis məhəlləsində şənbə-bazar boş keçə bilər, yaşayış məhəlləsində isə əksinə.
  • Mövsümü yazın. Ramazan ayında gündüz satışı düşür, iftar isə zalı doldurur. Novruz və dekabr korporativləri ayrıca zirvədir, yay isə terrası olmayan yer üçün zəif ola bilər.

Orta çeki təxmin edərkən rəqiblərin menyusundan başlayın, öz arzunuzdan yox. Orta çekin necə hesablandığını orta çek yazısında izah etmişik.

Dishment-də maliyyə icmalı: pul qalığı, gəlir, xərc, mənfəət və son 6 ayın qrafiki
Maliyyə icmalı: gəlir və xərclər aylar üzrə, pul hansı hesabdadır (demo məlumatlar)

Başlanğıc xərclər (AZN)

Nümunə: Gəncliyə yaxın, 40 yerlik, 120 m² sahəli kafe. Menyu: səhər yeməyi, nahar, plov cümə günləri, desertlər, çay və qəhvə. İcarə ayda 4 000 ₼. Rəqəmlər şərtidir.

Xərc maddəsiNə daxildirNümunə, ₼
İcarə: depozit və birinci ay2 × 4 0008 000
Təmir və kommunikasiyalarElektrik, su, havalandırma, mətbəx zonası, dizayn28 000
Mətbəx avadanlığıPlitələr, soba, soyuducular, iş masaları, qabyuyan24 000
ZalMebel, işıqlandırma, qab-qacaq, tekstil11 000
Kassa sistemi: avadanlıqKompüter, iki planşet, iki termal printer, UPS2 000
Kassa aparatı (NKA) və kart terminalıAparat, operator xidməti, bankın şərtləri500
Qeydiyyat, lövhə, kiçik xərclərLövhə, menyu çapı, uniforma, məsləhət2 500
İlk məhsul alışıAçılış həftəsi üçün ehtiyat4 000
Açılış marketinqiInstagram, sınaq günü, fotoçəkiliş2 000
Açılışadək cəmi82 000
Dövriyyə ehtiyatı3 aylıq sabit xərc (aşağıya baxın)60 900
Lazım olan cəmi142 900

Kassa avadanlığı və NKA üçün elan qiymətlərini kassa aparatı qiymətləri yazısında toplamışıq. Ən çox kəsilən sətir adətən dövriyyə ehtiyatıdır və ən təhlükəli qənaət də budur: kafe ilk aylarda zərərlə işləyəndə maaşı və icarəni məhz bu puldan verəcəksiniz.

Təmir büdcəsinə 10–15% gözlənilməz xərc payı qoymaq pis vərdiş deyil. Köhnə binada havalandırma və elektrik demək olar ki, həmişə gözləniləndən baha çıxır.

Aylıq gəlir və xərc proqnozu

Gəlir sadə düsturla hesablanır: aylıq gəlir = gündə qonaq × orta çek × 30.

Nümunədə orta çek 17 ₼-dır. Altıncı aydan sonra kafe gündə 100 qonaq qəbul edir (40 yer, gün ərzində iki buçuq dövr). Aylıq gəlir: 100 × 17 × 30 = 51 000 ₼.

Sabit xərclər (ay):

Maddə₼
İcarə4 000
Maaş fondu, işəgötürənin sığorta haqları ilə (12 nəfər)13 000
Kommunal: işıq, qaz, su, internet1 500
Proqram, abunələr, xidmətlər300
Təmir, təmizlik, marketinq və digər1 500
Cəmi20 300

Dəyişən xərclər (gəlirdən faizlə):

  • Food cost (məhsulun maya dəyəri): 33%. Necə hesablandığını food cost yazısında göstərmişik.
  • Sadələşdirilmiş vergi: nümunədə 8%. Dərəcə dövriyyənizdən və rejimdən asılıdır, NKA-ya inteqrasiya olunmuş terminalla alınan kart ödənişlərinə 2026-cı ildən güzəşt var. Ətraflı iaşə vergiləri 2026 yazısındadır.
  • Bank komissiyası: ödənişlərin 60%-i kartla, faiz 1,5% olsa, gəlirin təxminən 0,9%-i.

Mənfəət və zərər, sabit ay (100 qonaq):

Sətir₼
Gəlir51 000
Food cost (33%)−16 830
Vergi (8%)−4 080
Bank komissiyası−459
Sabit xərclər−20 300
Mənfəət9 331

Mənfəət gəlirin təxminən 18%-idir. Plan üçün normal görünür, amma bu, «hər şey yaxşı gedir» ssenarisidir. Real rəqəmlərin necə oxunduğunu restoranın rentabelliyi və gəlir və xərc hesabatı yazılarında izah etmişik.

Zərərsizlik nöqtəsi və özünü ödəmə müddəti

Zərərsizlik nöqtəsi = sabit xərclər ÷ (1 − dəyişən xərclərin payı).

Nümunədə dəyişən xərclər 33% + 8% + 0,9% = 41,9%. Onda: 20 300 ÷ 0,581 ≈ 34 940 ₼ aylıq gəlir, yəni gündə təxminən 1 165 ₼ və ya 17 ₼-lıq orta çeklə gündə 69 qonaq. Bundan az olan hər gün kafe öz cibindən ödəyir.

Yeni kafe birinci gündən 100 qonaq görmür. Gəliri aylar üzrə qurun:

AyGündə qonaqGəlir, ₼Mənfəət, ₼Qoyuluşun qalığı, ₼
15528 050−4 003−86 003
26533 150−1 040−87 043
37538 2501 923−85 120
48543 3504 886−80 233
59548 4507 849−72 384
6–1210051 0009 331−7 067 (12-ci ayın sonu)
1310051 0009 331+2 264

Bu ssenaridə 82 000 ₼-lıq açılış qoyuluşu 13-cü ayda qayıdır. İlk iki ay zərərlə keçir və dövriyyə ehtiyatı məhz buna görə lazımdır.

Risklər və ssenarilər

Biznes planda bir ssenari yox, üç ssenari olmalıdır. Hamısı eyni xərclərlə, fərq yalnız qonaq sayındadır:

SsenariGündə qonaqAylıq gəlir, ₼Aylıq mənfəət, ₼Özünü ödəmə
Pessimist8040 8003 4052 ildən çox
Əsas10051 0009 331təxminən 13 ay
Optimist12061 20015 257təxminən 10 ay

Pessimist ssenaridə kafe zərər vermir, amma pulu çox yavaş qaytarır. Bu, banka göstərilməli olan ən vacib cədvəldir: «ən pis halda da krediti ödəyə bilirəm» demək üçün.

Riskləri adı ilə yazın və hər birinə cavab qoyun:

  • İcarə qalxır. Müqaviləni ən azı 3 ilə, illik artım həddi ilə bağlayın.
  • Ət və yağ bahalaşır. Food cost 33%-dən 36%-ə qalxsa, aylıq mənfəət əsas ssenaridə təxminən 1 530 ₼ azalır. Texniki kartları və qiymətləri rübdə bir yoxlayın.
  • Aşpaz gedir. Reseptlər onun başında yox, texniki kartlarda olmalıdır.
  • Təmir uzanır. Hər ay gecikmə ən azı 4 000 ₼ icarədir, işçilər artıq götürülübsə, üstəgəl 13 000 ₼ maaş fondu. Komandanı açılışdan 2–3 həftə əvvəl götürün, daha tez yox.
  • Mövsüm. Ramazanda gündüz satışı düşür. Pul axını cədvəlinə bunu ayrıca yazın.
Dishment-də mənfəət və zərər hesabatı aylar üzrə: gəlir, maya dəyəri, əməliyyat xərcləri, xalis mənfəət
Mənfəət və zərər: gəlirdən maya dəyəri və xərclər çıxılır, hər ay üçün xalis mənfəət və marja görünür. Bu idarəetmə hesabatıdır, vergi bəyannaməsi deyil (demo məlumatlar)

Biznes plan necə hazırlanır: iş ardıcıllığı

  1. Konsepsiyanı bir abzasla yazın və orta çeki rəqiblərə görə qoyun.
  2. Yerə baxın, axını sayın, icarə şərtlərini yazılı alın.
  3. Menyunun 15–20 əsas yeməyi üçün maya dəyərini hesablayın.
  4. Ştat cədvəlini qurun: neçə ofisiant, aşpaz, barista, qabyuyan, hansı növbələr.
  5. Başlanğıc xərclər cədvəlini doldurun, hər sətir üçün ən azı iki təklif alın.
  6. Aylıq proqnozu 24 ay üçün qurun, ilk 6 ayı artan qonaq sayı ilə.
  7. Zərərsizlik nöqtəsini və üç ssenarini hesablayın.
  8. Riskləri yazın və xülasəni ən sonda bir səhifəyə sığdırın.

Kafe ilə restoran arasında fərq rəqəmlərdədir, struktur eynidir. Kiçik format üçün nümunəni Bakıda kofe şop açmaq yazısında da vermişik, orada bir səhifəlik planın daha qısa variantı var.

DISHMENT

Bunu öz restoranınızda görmək istəyirsiniz?

Dishment-i 30 dəqiqədə sizin menyunuzla göstərək.

Pulsuz demo

Bir səhifəlik biznes plan şablonu

Bu cədvəli köçürüb öz rəqəmlərinizlə doldurun. Bank üçün də, özünüz üçün də ilk səhifə budur:

SətirSizin rəqəm
Format və konsepsiya
Ünvan, sahə, yer sayı
İş saatları
Orta çek, ₼
Gündə qonaq: pessimist / əsas / optimist
Aylıq gəlir (əsas), ₼
Food cost, %
Sabit xərclər ayda, ₼
Zərərsizlik nöqtəsi: ayda ₼ və gündə qonaq
Açılışadək xərclər, ₼
Dövriyyə ehtiyatı, ₼
Öz vəsait / kredit / investor, ₼
Özünü ödəmə müddəti (əsas ssenari), ay
Üç əsas risk və cavab

Excel-də üç vərəq kifayətdir: «Başlanğıc» (xərclər cədvəli), «Proqnoz» (24 ay, hər sətir bir ay: qonaq, orta çek, gəlir, food cost, vergi, komissiya, sabit xərclər, mənfəət, yığılmış nəticə) və «Xülasə» (bu cədvəl, digər vərəqlərə istinadla). Proqnoz vərəqində gəlir düsturu =B2*C2*30, zərərsizlik nöqtəsi isə =sabit_xərclər/(1-food_cost-vergi-komissiya) olur.

Tipik səhvlər

  • Gəliri tam zaldan hesablamaq. 40 yer × 3 dövr × 365 gün plan deyil, arzudur.
  • Dövriyyə ehtiyatını unutmaq. Kafe ilk aylarda zərər verəndə pul məhz bu sətirdən gəlir.
  • İşəgötürənin sığorta haqlarını maaş fonduna daxil etməmək. 800 ₼-lıq maaşda işəgötürən üstəlik təxminən 154 ₼ ödəyir. Hesab əmək haqqı yazısındadır.
  • Vergini mənfəətdən faiz kimi düşünmək. Sadələşdirilmiş vergi dövriyyədən ödənilir, zərərli ayda da.
  • Planı açılışdan sonra açmamaq. Ən faydalı iş planla faktı hər ay yan-yana qoymaqdır.

Plandan fakta: Dishment-də nə görünür

Biznes plan Excel-də yazılır, amma açılışdan sonra faktiki rəqəmlər kassadan gəlir. Dishment-in Maliyyə modulu kassanın satışını, anbar mədaxillərini və maaşları özü götürür, icarə və kommunal kimi daimi ödənişləri hər ay özü yaradır, kredit qrafikini və qalıq borcu hesablayır, mənfəət və zərəri isə aylar və nöqtələr üzrə göstərir. Hesabatlarda orta çek, qonaq sayı və food cost görünür, yəni planın əsas fərziyyələrini hər ay yoxlamaq olur. Planı Dishment-ə yükləmək funksiyası yoxdur: plan Excel-də qalır, fakt isə CSV ilə yanına qoyulur. Qiymətlər qiymətlər səhifəsindədir.

Tez-tez verilən suallar

Biznes planı kim yaza bilər?

Özünüz, mühasib və ya məsləhətçi ilə birlikdə. KOB inkişaf mərkəzləri də biznes plan hazırlanmasına kömək edir. Kim yazsa da, rəqəmləri siz yoxlamalısınız.

Kredit üçün biznes plan necə olmalıdır?

Qısa xülasə, başlanğıc xərclər, 24 aylıq pul axını, zərərsizlik nöqtəsi və pessimist ssenari. Bank üçün ən vacibi ən pis halda da krediti ödəyə bildiyinizi göstərməkdir.

Kafe biznes planı ilə restoran biznes planı fərqlənirmi?

Struktur eynidir. Rəqəmlər fərqlənir: kafedə orta çek aşağı, qonaq axını yüksək, restoranda isə əksinə.

Biznes plan nümunəsini PDF kimi yükləmək olarmı?

Yuxarıdakı bir səhifəlik şablonu və cədvəlləri köçürün. Hazır nümunə yalnız struktur verir, rəqəmlər sizin yerə aid olmalıdır.

Biznes plan neçə illik hazırlanır?

Restoran üçün 2–3 il kifayətdir, ilk il aylar üzrə, sonrakılar rüblər üzrə.

Mənbələr

  • Nazirlər Kabinetinin 2026-cı il 22 iyul tarixli 231 nömrəli qərarı, «Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondu tərəfindən sahibkarlıq subyektlərinin güzəştli kreditlərlə maliyyələşdirilməsi Qaydası»: nk.gov.az
  • KOBİA-nın Müşahidə Şurasının iclası, 03.10.2023: taxes.gov.az

DISHMENT

30 gün pulsuz sınayın

Kabineti açırıq, menyunu birlikdə köçürürük. Kart tələb olunmur.

30 gün pulsuz

Dishment

Növbəti cüməni Dishment ilə qarşılayın

Sifariş№ 001

30 gün pulsuz. Menyunu birlikdə köçürək, komandanı öyrədək. Kart tələb olunmur.

və ya yazın WhatsApp · +994 50 563 86 36